කවපෙත්ත විසිකිරීම හෙවත් Discus Throw යනු මලල ක්‍රීඩාවේ ප්‍රධාන විසිකිරීමේ ඉසව්වකි. නියමිත වෘත්තයක් තුළ සිට බරැති කවපෙත්තක් හැකි තරම් දුරට විසිකිරීම මෙහි අරමුණ වේ.
- කවපෙත්තේ බර
- විසිකිරීම සිදුකරන වෘත්තය
- කවපෙත්ත ගොඩබැසිය යුතු ප්‍රදේශය
- තරගකරුවෙකුට ලැබෙන අවස්ථා
- Foul Throw එකක් වන්නේ කෙසේද?
- කවපෙත්ත අල්ලන්නේ කෙසේද?
- Discus Throw තාක්ෂණය
- Release angle සහ ගුවන් ගමන
- ශක්තියට වඩා තාක්ෂණය වැදගත්ද?
- ක්‍රීඩකයාට තමන්ගේම කවපෙත්ත භාවිත කළ හැකිද?
- ලෝක වාර්තා
- ශක්තිය, වේගය සහ විද්‍යාව එක්වන ඉසව්වක්
බැලූ බැල්මට මෙය ශාරීරික ශක්තිය මත පමණක් රඳා පවතින ඉසව්වක් ලෙස පෙනුණද, සාර්ථක කවපෙත්ත විසිකිරීමකට ශක්තිය, වේගය, සමබරතාව, පාද චලනය, ශරීර භ්‍රමණය, නිවැරදි කාලසමීකරණය සහ තාක්ෂණය එකසේ වැදගත් වේ.
#වසර දහස් ගණනක් පැරණි ඉසව්වක්
කවපෙත්ත විසිකිරීමේ ඉතිහාසය පුරාණ ග්‍රීසිය දක්වා දිව යයි. ක්‍රිස්තු පූර්ව 708 පමණ කාලයේ පුරාණ ඔලිම්පික් උළෙලේ පැවති Pentathlon තරගයටද කවපෙත්ත විසිකිරීම ඇතුළත් වූ බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.
පුරාණ ග්‍රීක මූර්ති ශිල්පයේ පවා කවපෙත්තක් විසිකිරීමට සූදානම්වන ක්‍රීඩකයාගේ රුව ජනප්‍රිය සංකේතයක් බවට පත්ව තිබේ.
නූතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේ පිරිමි Discus Throw ඉසව්ව 1896 වසරේ සිට පැවැත්වෙන අතර, කාන්තා Discus Throw ඉසව්ව 1928 වසරේදී ඔලිම්පික් වැඩසටහනට එක්විය.
කවපෙත්තේ බර
ජාත්‍යන්තර තරගවලදී භාවිත කරන කවපෙත්තේ බර ක්‍රීඩකයාගේ වයස් කාණ්ඩය සහ තරග කාණ්ඩය අනුව වෙනස් වේ.
Senior පිරිමි ක්‍රීඩකයන් සඳහා කිලෝග්‍රෑම් 2.00 කවපෙත්තක් භාවිත කරයි.
Senior සහ U20 කාන්තා ක්‍රීඩිකාවන් සඳහා භාවිත කරන්නේ කිලෝග්‍රෑම් 1.000ක කවපෙත්තකි.
U20 පිරිමි ක්‍රීඩකයන් සඳහා කිලෝග්‍රෑම් 1.750ක කවපෙත්තක් භාවිත කරන අතර, U18 පිරිමි ක්‍රීඩකයන් සඳහා කිලෝග්‍රෑම් 1.500ක කවපෙත්තක් භාවිත වේ.
U18 කාන්තා තරග සඳහාද කිලෝග්‍රෑම් 1.000ක කවපෙත්තක් භාවිත වේ.
Senior පිරිමි තරග සඳහා භාවිත වන කවපෙත්තේ විෂ්කම්භය සාමාන්‍යයෙන් මිලිමීටර් 219ත් 221ත් අතර වන අතර, කිලෝග්‍රෑම් 1ක කවපෙත්තක විෂ්කම්භය මිලිමීටර් 180ත් 182ත් අතර වේ.
විසිකිරීම සිදුකරන වෘත්තය
කවපෙත්ත විසිකිරීම සඳහා භාවිත කරන throwing circle එකේ අභ්‍යන්තර විෂ්කම්භය මීටර් 2.50කි.
ක්‍රීඩකයා මෙම වෘත්තය තුළ සිට කවපෙත්ත විසිකළ යුතු අතර, වෘත්තයෙන් පිටතට පාද තැබීම හෝ නීතිවිරෝධී ලෙස වෘත්තයේ මායිම ස්පර්ශ කිරීම foul එකක් වීමට හේතු විය හැක.
වෘත්තය වටා ආරක්ෂිත දැලක් හෙවත් discus cage එකක් සවි කරනු ලැබේ. එහි අරමුණ වැරදි දිශාවකට යන කවපෙත්තකින් අනෙකුත් ක්‍රීඩකයන්, නිලධාරීන් සහ ප්‍රේක්ෂකයන් ආරක්ෂා කිරීමයි.
කවපෙත්ත ගොඩබැසිය යුතු ප්‍රදේශය
ක්‍රීඩකයා විසින් විසිකරන කවපෙත්ත අංශක 34.92ක throwing sector එකක් තුළ පළමුවෙන්ම බිමට වැටිය යුතුය.
කවපෙත්ත sector සීමාවෙන් පිටත පළමුවෙන්ම බිම ස්පර්ශ කළහොත් එම උත්සාහය නීත්‍යානුකූල throw එකක් ලෙස පිළිගන්නේ නැත.
Throw එකක දුර මනිනු ලබන්නේ කවපෙත්ත පළමුවෙන්ම බිම ස්පර්ශ කළ ස්ථානයේ ආසන්නම ලකුණේ සිට throwing circle එකේ අභ්‍යන්තර දාරය දක්වාය.
තරගකරුවෙකුට ලැබෙන අවස්ථා
සාමාන්‍ය ජාත්‍යන්තර Discus Throw තරගයකදී එක් ක්‍රීඩකයෙකුට මුලින් උත්සාහ තුනක් හිමිවේ.
ඉන්පසු හොඳම දුර වාර්තා කළ ක්‍රීඩකයන් අටදෙනාට සාමාන්‍යයෙන් තවත් උත්සාහ තුන බැගින් ලබාදේ. ඒ අනුව අවසන් වටයට පැමිණෙන ක්‍රීඩකයෙකුට උපරිම වශයෙන් throws හයක් ලබාගැනීමට හැකිය.
තරගයේ ජයග්‍රාහකයා තීරණය කරන්නේ එක් එක් ක්‍රීඩකයා වාර්තා කරන දිගම නීත්‍යානුකූල throw එක අනුවය.
ක්‍රීඩකයන් දෙදෙනෙකු හෝ වැඩි පිරිසක් එකම දුරක් වාර්තා කළහොත් ඔවුන්ගේ ඊළඟ හොඳම throw එක සලකා බැලේ.
Foul Throw එකක් වන්නේ කෙසේද?
කවපෙත්ත විසිකිරීමේදී නීති කිහිපයක් අනිවාර්යයෙන් අනුගමනය කළ යුතුය.
ක්‍රීඩකයා throwing circle එකේ මායිමෙන් පිටත භූමිය නීතිවිරෝධී ලෙස ස්පර්ශ කළහොත්, කවපෙත්ත throwing sector එකෙන් පිටත වැටුණහොත්, කවපෙත්ත බිමට වැටීමට පෙර ක්‍රීඩකයා circle එකෙන් පිටවුවහොත් හෝ throw එක අවසන් වූ පසු circle එකේ වැරදි පැත්තෙන් පිටවුවහොත් එම උත්සාහය foul එකක් බවට පත්විය හැක.
ක්‍රීඩකයා කවපෙත්ත බිමට වැටීමෙන් පසු throwing circle එකේ පසුපස අර්ධයෙන් පිටවීම සාමාන්‍ය නියමයයි.
කවපෙත්ත අල්ලන්නේ කෙසේද?
කවපෙත්ත අතේ මැදට තදින් අල්ලා නොගනී. ඒ වෙනුවට එය අතේ පතුල මත සැහැල්ලුවෙන් තබා ඇඟිලි කවපෙත්තේ දාරය වටා විහිදුවා ගනී.
Release කරන මොහොතේදී කවපෙත්ත ඇඟිලිවලින් ඉවතට යන අතර, එයට වේගවත් spin එකක් ලැබේ.
මෙම spin එක කවපෙත්ත ගුවන් ගමනේදී ස්ථාවරව තබා ගැනීමට ඉතා වැදගත් වේ.
Discus Throw තාක්ෂණය
ඉහළ මට්ටමේ Discus Throw ක්‍රීඩකයන් බොහෝවිට throwing circle එකේ පිටුපසින් ආරම්භ කර, ශරීරය වට එකහමාරකට ආසන්න ලෙස භ්‍රමණය කරමින් throw එක සිදුකරයි.
මෙහිදී පාදවලින් නිපදවන බලය hips, torso, shoulders සහ throwing arm හරහා කවපෙත්ත වෙත මාරු කෙරේ.
හොඳ throw එකකදී පාදවලින් ආරම්භවන බලය ශරීරයේ පහළ කොටසින් ඉහළ කොටසට පිළිවෙළින් සම්ප්‍රේෂණය විය යුතුය.
සාමාන්‍යයෙන් Discus Throw තාක්ෂණය පහත කොටස්වලින් සමන්විත වේ:
- Starting Position
- Wind-up
- Entry
- Rotation
- Power Position
- Delivery
- Release
- Follow-through
විශේෂයෙන් hips උරහිස්වලට පෙර භ්‍රමණය කිරීමෙන් ශරීරයේ torque එක වැඩි කර, අවසාන මොහොතේ වැඩි බලයක් throwing arm හරහා කවපෙත්තට ලබාදිය හැකිය.
එබැවින් Discus Throw යනු අතේ ශක්තියෙන් පමණක් කරන ක්‍රීඩාවක් නොවේ.
Release angle සහ ගුවන් ගමන
කවපෙත්ත හැකි තරම් දුර ගමන් කිරීමට release speed එක ප්‍රධාන සාධකයකි.
එමෙන්ම release angle, release height, spin speed, කවපෙත්තේ tilt එක සහ සුළඟේ දිශාව හා වේගය ද throw එකේ දුරට බලපායි.
සාමාන්‍යයෙන් අංශක 35ත් 40ත් අතර release angle එකක් බොහෝ ක්‍රීඩකයන් භාවිත කළද, සෑම ක්‍රීඩකයෙකුටම එකම කෝණයක් සුදුසු නොවේ.
ක්‍රීඩකයාගේ උස, release speed, technique සහ කාලගුණ තත්ත්වය අනුව සුදුසු කෝණය වෙනස් විය හැකිය.
ශක්තියට වඩා තාක්ෂණය වැදගත්ද?
Discus Throw සඳහා ශාරීරික ශක්තිය අත්‍යවශ්‍යය. නමුත් ඉහළ මට්ටමේ තරගයකදී ශක්තිය පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ.
ක්‍රීඩකයා ඉතා ශක්තිමත් වුවත් circle එක තුළ balance නැතිනම්, පාද චලනය වැරදි නම්, hips සහ shoulders අතර timing එක අසාර්ථක නම් හෝ release එක වැරදි වේලාවක සිදු වුවහොත් හොඳ දුරක් ලබාගැනීම අපහසු වේ.
ඒ නිසා Discus Throw පුහුණුවේදී ශක්තිය, explosive power සහ තාක්ෂණය එකසේ පුහුණු කරනු ලබයි.
Squats, Olympic lifts, medicine-ball throws, rotational strength exercises, footwork drills සහ release drills වැනි පුහුණු ක්‍රම බහුලව භාවිත වේ.
ක්‍රීඩකයාට තමන්ගේම කවපෙත්ත භාවිත කළ හැකිද?
ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ තරගවලදී සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය throwing implements තරග සංවිධායකයන් විසින් සපයනු ලබයි.
කෙසේ වෙතත්, තරග නීති හා තාක්ෂණික නිලධාරීන්ගේ අනුමැතිය යටතේ ක්‍රීඩකයෙකුට තමන්ගේම කවපෙත්තක් තරගයට ඉදිරිපත් කිරීමට අවස්ථාව තිබිය හැක.
එවැනි කවපෙත්තක් තරගයට පෙර නිලධාරීන් විසින් පරීක්ෂා කර, අදාළ ප්‍රමිතීන්ට ගැළපෙන බව තහවුරු කළ යුතුය.
අනුමත කළ පසු එම කවපෙත්ත තරග නීති අනුව අනෙකුත් ක්‍රීඩකයන්ටද භාවිත කිරීමට ලබාදීමට සිදු විය හැකිය.
ලෝක වාර්තා
පිරිමි Discus Throw ඉසව්වේ ලෝක වාර්තාව ලිතුවේනියාවේ Mykolas Alekna සතුය.
ඔහු 2025 අප්‍රේල් මාසයේදී මීටර් 75.56ක දුරක් වාර්තා කරමින් ලෝක වාර්තාව පිහිටුවීය.
කාන්තා Discus Throw ලෝක වාර්තාව ජර්මනියේ Gabriele Reinsch සතු අතර, ඇය 1988 වසරේදී මීටර් 76.80ක දුරක් වාර්තා කළාය.
කාන්තා ලෝක වාර්තාව පිරිමි වාර්තාවට වඩා දිගු වුවද, මෙම වාර්තා දෙක සෘජුව සංසන්දනය කළ නොහැක.
ඒ සඳහා ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ Senior පිරිමි තරග සඳහා කිලෝග්‍රෑම් 2ක කවපෙත්තක් භාවිත කරන අතර, Senior කාන්තා තරග සඳහා භාවිත වන්නේ කිලෝග්‍රෑම් 1ක කවපෙත්තක් වීමයි.
ශක්තිය, වේගය සහ විද්‍යාව එක්වන ඉසව්වක්
කවපෙත්ත විසිකිරීම මලල ක්‍රීඩාවේ පැරණිතම ඉසව් අතරින් එකක් වුවද, අද වනවිට එය ඉතා තාක්ෂණික සහ විද්‍යාත්මක ඉසව්වක් බවට පත්ව තිබේ.
තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත ක්‍රීඩකයාට පාදවලින් බලය නිපදවා, ශරීරය වේගයෙන් භ්‍රමණය කර, සමබරතාව රඳවාගෙන, නිවැරදි මොහොතේ කවපෙත්ත මුදාහැරිය යුතුය.
ඒ අනුව Discus Throw එකක දුර තීරණය කරන්නේ “කවපෙත්ත කොතරම් ශක්තියෙන් විසිකළාද?” යන්න පමණක් නොවේ.
කොතරම් වේගයෙන්, කොතරම් නිවැරදිව සහ කොතරම් හොඳ තාක්ෂණයකින් ශරීරයේ මුළු බලයම කවපෙත්ත වෙත මාරු කළාද යන්න අවසානයේ ජයග්‍රහණය තීරණය කරයි.
